Pırıl pırıl Windows XP
Bilgisayarınızda kullandığınız iÅŸletim sistemine hakim deÄŸilseniz iÅŸ üretme hızınızın fazla olmasını, size sunulan performanstan maksimum derecede faydalanmayı bekleyemezsiniz. Yazımızda Windows’un çeÅŸitli bileÅŸenlerinin kullanımları hakkında püf noktaları veriyorum..
Başlamadan önce
Yazımızda Windows Kayıt Defteri’nde deÄŸiÅŸiklikler yapmanızı gereken püf noktaları yer almaktadır. Deneyimli olmayan kullanıcılarımızın Kayıt Defteri’ndeki verileri deÄŸiÅŸtirirken daha dikkatli olmasını öneririz. Yanlış alanlarda yapılan deÄŸiÅŸiklikler Windows’un saÄŸlıklı olarak çalışmasını engelleyebileceÄŸi gibi çalışmamasına da neden olabiliyor. Aynı ÅŸekilde komut satırı ifadeleri barındıran püf noktaları doÄŸru olarak uygulanmalı, anlatılan adımlar doÄŸru sıra ile uygulanmalıdır.
Silinemeyen dosya ve klasörleri silmek
ImageNTFS dosya sisteminin zaaflarından bir tanesi içerisinde yabancı karakter barındıran dosya ve klasörleri silememesidir. Bu dosya ve klasörlere en güzel örnek olarak Symantec ürünleri tarafından oluÅŸturulan NPROTECT klasörünü gösterebiliriz. Ana dizini altında, RECYCLER klasörünün içerisinde yer alan bu alt klasör maalesef hiçbir ÅŸekilde silinemez. Norton Protected Recycle Bin’in kullanımı ile oluÅŸturulan NPROTECT klasöründen kurtulmak istiyorsanız yapabileceÄŸiniz tek ÅŸey Microsoft Knowledge Base’de bahsedilen yöntemi kullanmaktır. WIN + R tuÅŸ kombinasyonunu kullanarak komut çalıştırma penceresini görüntüleyin, CMD yazıp ENTER tuÅŸuna basın. Yukarıda örneÄŸini verdiÄŸimiz ‘c:\recycler\nprotect\’ klasörünün içeriÄŸini silmek için ÅŸu komutu kullanmalısınız:
Klasörü tamamen silmek içinse,
rd \\?\c:\recycler\nprotect\
komutunu çalıştırabilirsiniz.
Bu dosya ve klasörleri kaldırdığınızda normalden daha az görünen disk alanının artık doğru olarak rapor edildiğini görebilirsiniz. Bu püf noktamız sadece yabancı karakter barındıran dosya ve klasörler için geçerlidir. Herhangi bir sebepten dolayı Windows tarafından kullanılan ve silinmesine izin verilmeyen alanları yukarıdaki komutları kullanarak silmeniz mümkün değildir.
Windows’u hızlı biçimde kurtarmak
Herhangi bir sebepten dolayı Windows XP’yi açamıyorsanız, bilgisayarınızı XP CD’sinden baÅŸlatıp Sistem Kurtarma (System Recovery) özelliÄŸinden faydalanabilirsiniz. Fakat bunu yaptığınızda indows Kayıt Defteri temizlenerek uygulamalarınızın bir kısmı kullanılmaz hale gelecektir. Oysa ki Sistem Geri Yükleme (System Restore) özelliÄŸini kullanabilseydiniz bilgisayarı belirli bir süre öncesine döndürerek kaldığınız yerden devam edebilirdiniz.
Windows kullanıcılarının birçoÄŸu Sistem Geri Yükleme uygulamasını komut satırından nasıl çalıştıracağını bilmez. Oysa ki Windows’u Güvenli Kip Komut İsteminde açıp basit bir komut vererek Sistem Geri Yükleme yardımcısını çalıştırabilir ve sistemi bir süre öncesine döndürebilirsiniz. İsterseniz bu iÅŸlemi nasıl yapabileceÄŸimizi görelim. Bilgisayarınızı baÅŸlattıktan sonra Windows logosu ekranda
görünmeden önce F5 düğmesine basın. Güvenli Kip Komut İstemi (Safe Mode With Command Prompt) seçeneğini çalıştırın. Windows oturumunu sistem yöneticisi olarak açmanız gerekecektir. Bunu yaptıktan sonra karşınıza DOS komut penceresi gelir. Boş bir satıra,
komutunu yazıp ENTER’a basarak Sistem Geri Yükleme yardımcısını çalıştırabilirsiniz.
Internet Explorer hep istediğim boyutta açılsın
Internet Explorer web tarayıcısının, pencere boyutunu hatırlama özelliÄŸi vardır. Uygulama son tarayıcı penceresini kapattığınızda pencere boyutunu kaydeder ve yeni bir pencere açtığınızda onu kaydedilen boyutlarda açar. Internet Explorer’ın bu özelliÄŸini gereksiz buluyor ve uygulama penceresinin her seferinde sizin istediÄŸiniz boyutta açılmasını istiyorsanız yapmanız gereken çok asit. Bir Internet Explorer penceresi açın, Tools > Internet Options (Araçlar > Internet Seçenekleri) menülerini kullanın. Karşınıza gelen pencerenin General bölümündeki Address satırına aÅŸağıdaki deÄŸeri girin
OK tuşuna basın. Bundan sonra, istediğiniz boyutlardaki pencerede huzur içerisinde sörf yapabilirsiniz. Bu püf noktamızı beğendiyseniz yukarıdakine benzer JavaScript satırlarını Sık Kullanılanlar listesindeki adresler için de kullanabileceğinizi belirtelim.
Sistem Yöneticisi hakları ile uygulama çalıştırmak
Bilgisayarınızda birden fazla kullanıcı hesabı bulunuyorsa bazı uygulamalar Sistem Yöneticisi (Administrator) haklarına sahip olmayan kullanıcıların uygulamayı kullanamayacağını söyleyip kapanır. Sistem Yöneticisi ÅŸifresini biliyor ve Windows’u tekrar baÅŸlatmaya üşeniyorsanız ilgili uygulamayı bu haklarla çalıştırabilirsiniz. Bunun için uygulamayı çalıştıran dosyayı bularak bu dosya üzerine saÄŸ tıklayın ve Farklı Çalıştır (Run As) komutunu seçin. Karşınıza kullanıcı ismi ve ÅŸifresini girebileceÄŸiniz bir pencere çıkacak. İlgili alanları doldurduktan sonra yönetici haklarına sahip olarak uygulamayı baÅŸlatabileceksiniz.
Küçük püf noktaları[color=#FF0000]
Dosya adlandırma
Windows altında birden fazla dosyayı aynı anda adlandırmak mümkündür. Birkaç dosyayı birden seçerek F2 tuşuna basmanız ve bir isim yazmanız yeterlidir.
Küçük resimler
Imageİmaj dosyalarının bulunduğu bir klasörde görüntülerinin küçük hallerini görmenizi sağlayan View > Thumbnails (Görünüm > Küçük Resim) komutunu çalıştırırken SHIFT tuşuna basarak dosya isimlerinin görünmesini engelleyebilirsiniz. Aynı işlemi tekrar uyguladığınızda isimler geri gelecektir.
Ses ayarı simgesini görüntülemek
[color=#FF0000]
Windows 95, 98 ve 98 Me iÅŸletim sistemlerinde sisteminize takılı olan ses kartının ses ayarlarını yapabilmeniz için görev çubuÄŸunun saÄŸ tarafında küçük bir hoparlör simgesi görürsünüz. Windows XP iÅŸletim sistemini sisteminize ilk yüklediÄŸinizde bu simgeyi göremezsiniz, siz de bizim gibi ses ayarlarını çoÄŸu zaman bu simgeyi kullanarak yapıyorsanız ÅŸu adımları uygulayın: BaÅŸlat (Start) menüsünden Ayarlar (Settings) > Denetim Masası (Control Panel) menülerine tıklayın. Denetim Masası içerisindeki simgelerden üzerinde Ses Efekti ve Ses Aygıtları (Sound and Audio Devices) yazanına çift tıklayın. Karşınıza gelen yeni pencerede ‘Görev çubuÄŸuna ses ayarı simgesi yerleÅŸtir’ (Place volume icon in the taskbar) seçeneÄŸini iÅŸaretleyip ENTER tuÅŸuna basın.
Windows XP’de birden fazla DOS olduÄŸunu biliyor muydunuz?
Windows XP’nin tüm sürümlerinde iki farklı DOS komut satırı bulunur. Bunlardan bir tanesi NT çekirdeÄŸi taşıyan ve XP için dönüştürülmüş klasik Command.com’dur. Eski DOS’un tüm özelliklerini taşıyan Command.com’u problemsiz olarak kullanabilirsiniz, fakat CMD.EXE adlı versiyonun daha fazla özellik sunduÄŸunu belirtelim. ÖrneÄŸin komut satırındayken F7 tuÅŸuna bastığınızda daha önceden girdiÄŸiniz komutları liste halinde görebilir ve tekrar kullanabilirsiniz. F5′e basarak son girilen komutu yineleyebilir, uygulama baÅŸlığına saÄŸ tıklayarak penceredeki metinleri kopyalayabilirsiniz
Dosyalarınızı not defterine göndermek veya yazıcıdan çıkarmak
Bir dosyanın çıkışını almak için üzerine çift tıklayıp uygulama yüklendikten sonra Yazdır seçeneÄŸini kullanırsınız. Peki yazıcınızı Gönder menüsüne eklemek ister miydiniz? Denetim Masasını açarak Yazıcı ve Fakslar simgesine çift tıklayın. Kullandığınız bir veya birden fazla yazıcıyı seçerek Windows klasörü altındaki Sendto klasörüne sürükleyip bırakın. Windows 2000 ve sonrasında bu klasör ‘C:\Documents and Settings\[Kullanıcı Adı]\SendTo’ olarak deÄŸiÅŸmiÅŸtir. Windows masaüstünü efektif olarak kullananlar yazıcının bir kısayolunu masaüstünde oluÅŸturabilir, çıktısını almak istedikleri dosyaları bu kısayolun üzerine sürükleyip bırakabilirler.
MSN Messenger’ı sisteminizden tamamen kaldırmak
Microsoft ısrarla MSN Messenger’ı evlerimize ve iÅŸ yerlerimize soktu ve ICQ kullanıcılarının bir kısmını kazanmayı baÅŸardı. Bu uygulamadan hoÅŸlanmıyorsanız, Outlook Express her açıldığında Messenger’ın yüklenmesini istemiyorsanız, uygulamayı sisteminizden sonsuza dek kaldırabilirsiniz. Bunun için BaÅŸlat menüsündeki Çalıştır komutunu kullanıp karşınıza çıkan mesaj kutusuna ÅŸu basit komutu girmeniz yeterli:
Bu komutu tek satır olarak girmelisiniz. Ayrıca MSN Messenger siz bu komutu çalıştırırken kapalı olmalıdır.
Sistem Geri Yükleme’yi kapatmak
Windows XP’nin Sistem Geri Yükleme (System Restore) özelliÄŸi iÅŸletim sistemini belirli bir süre önceki haline geri getirmenize yardımcı olur. Bilgisayarınıza yüklediÄŸiniz bir yazılım veya deÄŸiÅŸtirdiÄŸiniz bir ayar yüzünden sorun yaşıyorsanız bu özelliÄŸi kullanarak sisteminizi saÄŸlıklı günlerine geri getirebilirsiniz.
Öte yandan Sistem Geri Yükleme özelliÄŸi ile aldığınız her yedek sabit diskinizin dolmasına sebep olacaktır. Sabit diskin ana klasöründe bulunan esrarengiz System Volume Information klasörünün görevi aldığınız yedekleri saklamaktır. Windows’u ilk kurduÄŸunuzda baÅŸka bir iÅŸlem yapmanıza gerek kalmadan Sistem Geri Yükleme özelliÄŸi aktif hale gelir. Bilgisayarına yeni bir yazılım yüklemeyen, internete baÄŸlanmayan kullanıcılar için bu özelliÄŸin hiçbir faydası bulunmuyor. Sistem Geri Yükleme’yi kullanmak istemiyorsanız aÅŸağıdaki adımları uygulayarak kapatabilirsiniz.
Bilgisayarım simgesine saÄŸ tıklayarak Özellikler’i seçin. (My Computer > Properties) Sistem Geri ükleme (System Restore) sekmesine atlayarak pencerenin üst kısmında bulunan kutucuÄŸu iÅŸaretleyin. Bu iÅŸlemi yaptıktan ve bilgisayarınızı tekrar baÅŸlattıktan sonra System Volume Information klasörünün boÅŸaltıldığını göreceksiniz. Buna karşın klasörü silemiyoruz.
Dosya arama yardımcısını kaldırın
Windows XP’nin dosya arama penceresinin kullanıcılara gerektiÄŸinden fazla vakit kaybettirdiÄŸi çok açık. Bir arama yaptığınızda ve istediÄŸiniz sonuçlara ulaÅŸamadığınızda birçok soruya yanıt vermek durumunda kalıyorsunuz, bu da yetmiyormuÅŸ gibi arama penceresindeki yardımcı köpek karakteri her iÅŸinize karışıyor. Bu karakterden kurtulmak ve Windows’un klasik arama penceresine geri dönmek elinizde.
Öncelikle Çalıştır penceresine Regedit yazarak Windows kayıt defterini açın. Daha sonra, HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows \CurrentVersion\Explorer\CabinetState klasörüne giderek saÄŸdaki pencereye tıklayın ve ‘Use Search Asst’ adlı (tırnak kullanmadan) yeni bir dize (string) deÄŸeri girin. Bunun deÄŸerini no yaptığınızda özlediÄŸiniz arama seçeneÄŸine kavuÅŸacaksınız.
Internet Explorer kısayolları
Windows iÅŸletim sisteminin bütünleÅŸik bir parçası olan ve kullanıcıların çoÄŸu tarafından sevilerek kullanılan Internet Explorer web deneyimini hızlandırıcı birtakım kısayolları bulunur. Web’de gezinirken web tarayıcınızın menüleriyle daha az boÄŸuÅŸmak istiyorsanız aÅŸağıdaki kısayollardan faydalanabilirsiniz.
*
Adres bölümüne kolayca geçmek için ALT + D veya CTRL + TAB
*
Bir önceki web sayfasına yönlenirsiniz ALT+ Sol ok tuşu
*
Önceden belirlediğiniz ana sayfaya gider ALT + HOME
*
Sık Kullanılanlar listenizi görüntüler CTRL + I
*
Mevcut sayfayı tekrar yükler. F5
*
Uygulamayı tam ekran olarak görüntüler F11
*
Bir önceki / sonraki sayfayı görüntüler SHIFT + Fare tekerleği
*
İlgili sayfayı yeni bir pencerede açar SHIFT + Link’e tıklama
*
Ziyaret edilen sayfayı Sık Kullanılanlara ekler CTRL + D
Web kameranızı yayın aracı olarak kullanmak
icrosoft’un web sitesinde, Windows 98 ve XP için geliÅŸtirilmiÅŸ küçük ve faydalı yazılımların bulunduÄŸu Powertoys alanı bulunuyor. www.microsoft.com/windowsxp/pro/downloads/powertoys.asp adresinden eriÅŸilen bu alanda sisteminizin belli baÅŸlı özelliklerini deÄŸiÅŸtiren TweakUI, Virtual Desktop Manager (Sanal Masaüstü Yöneticisi), Taskbar Magnifier (Görev ÇubuÄŸu Büyüteci), Alt-Tab Replacement (Alt-Tab GeliÅŸtirici) gibi yazılımlar mevcut. Bu bölüme yeni eklenen Timershot Powertoy adlı yazılımı kullanarak, Windows XP’nin PC’nize baÄŸlı web kameranızdan belirli aralıklarla fotoÄŸraf almasını ve sabit disk, FTP, yerel aÄŸ gibi hedeflere göndermesini saÄŸlayabilirsiniz.
,
Windows gezgininde web sayfası açmak
Windows XP ve 2000′in klasör pencerelerinin oldukça pratik bir özelliÄŸi bulunmaktadır. Bu pencerelerin adres satırlarına bir web adresi yazabilirsiniz. Bunun yapıp Enter tuÅŸuna bastığınızda pencere otomatik olarak Internet Explorer görünümü kazanır. Bu püf noktası her çeÅŸit klasör penceresinde çalışmaktadır.
Kısayollardaki ok işaretini kaldırmak
Windows’un tüm sürümleri dosya kısayollarını belirmek için kısayol simgesinin sol alt köşesine bir ok iÅŸareti yerleÅŸtirir. Bu iÅŸaret size de fazlasıyla büyük ve kaba görünüyorsa tamamen kaldırabilir veya yerine daha nazik görünen bir iÅŸaret yerleÅŸtirebilirsiniz. Bunu yapmak için öncelikle www.microsoft.com/windowsxp/pro/downloads/powertoys.asp adresine baÄŸlanarak sadece 140 KB büyüklüğündeki Tweak UI uygulamasını indirip bilgisayarınıza yükleyin. Tweak UI uygulaması kendisini bilgisayarınızın Denetim Masası’na yerleÅŸtirir. Start > Settings > Control Panel > Tweak UI seçeneklerini çalıştırarak ayar uygulamasını çalıştırın. Karşınıza gelen pencerede Explorer sekmesine atlayarak Shortcut Overlay kısmında Light Arrow kutucuÄŸunu iÅŸaretleyin. Burada None seçeneÄŸini kullanırsanız kısayol okları iptal edilir. Kendi hazırladığınız ok grafiklerini kullanmak isterseniz Custom seçeneÄŸini iÅŸaretleyebilirsiniz.
Öte yandan kısayol okunu kaldırmak gibi basit bir işlem için başlı başına bir uygulama yüklemek istemeyenler Windows Kayıt defterine küçük bir ziyaret yapabilir. ‘HKEY_LOCAL_MACHINE > SOFTWARE > Microsoft > Windows > CurrentVersion > Explorer > Shell Icons alt klasörüne geçerek buradaki 29 değerini 50 yapın. 50 değeri boş bir simgeye denk geldiği için kısayollarınızın ok tuşları yok olacaktır.
Bu işlemi yaptıktan sonra bilgisayarınızı tekrar başlatmanız gerekebilir.
Küçük püf noktaları
* Windows gezgininde fareyi kullanarak herhangi bir dosyayı taşırken CTRL tuşuna basarak dosyanın kopyalanmasını, SHIFT tuşuna basılı tutarak taşınmasını ve ALT tuşuna basarak dosyanın kısayolunun oluşturulmasını sağlayabilirsiniz.
* Klasörlere ekleyeceÄŸiniz Folder.jpg adlı imaj dosyaları ilgili klasörün önizleme deÄŸeri olacak ve Thumbnail modunda gösterilecektir. Aynı ÅŸekilde bu imaj Media Player’da albüm resmi olarak gösterilir.
* Bildiğiniz gibi Windows bir ya da daha fazla pencereyi yan yana dizmenize izin verir. Fakat herkesin bilmediği bir püf noktası vardır. Herhangi bir pencereyi seçili duruma getirdikten sonra CTRL tuşuna basılı tutarak görev çubuğunda bir pencereye sağ tıklayıp Dikey Döşe (Tile Vertically) komutu verildiğinde sadece seçili olan iki pencere yan yana dizilir.
* Bilgisayarınızın başından ayrılmadan önce Windows’u hızlı bir biçimde kilitlemek için WIN + L tuÅŸ kombinasyonunu kullanabilirsiniz.
* Windows oturumunu sonlandırırken karşınıza çıkan pencerede H tuÅŸuna basarak bilgisayarı uyku moduna getirebilirsiniz. SHIFT tuÅŸuna basıldığında Stand-By düğmesi Hibernate’e dönüşecektir.
* Windows XP’nin uyku modundan normal moda geçerken ÅŸifre sormasından sıkıldıysanız Denetim Masasındaki Power Options (Güç Seçenekleri) simgesine çift tıklayarak Advanced (GeliÅŸmiÅŸ) sekmesindeki ‘Prompt for password after returning from standby’ seçeneÄŸini kaldırabilirsiniz.
* Dosya kopyalama veya silme pencerelerinde No (Hayır) tuşuna defalarca basmak yerine SHIFT tuşuna basılı tutarak Hayır seçeneğini seçebilirsiniz.
* Bir Windows klasörünü ekranın herhangi bir köşesine sürükleyip bırakarak bir araç çubuğu oluşturabilirsiniz. Araç çubuğundaki ilgili kısayol ve dosyaların üzerine tıklanabilir ve araç çubuğunun otomatik olarak gizlenmesi sağlanabilir.
* Sık kullanılanlar listenizi hafişetmek istiyor fakat bunu yapmak için Organize Favorites (Sık Kullanılanları Düzenle) modülünü kullanmak istemiyorsanız Organize Favorites seçeneğine tıklarken SHIFT tuşuna basılı tutabilirsiniz. Bunu yaptığınızda ilgili kısayolları barındıran klasör açılacaktır.
* Bir dosyayı çöp kutusuna göndermeden sisteminizden tamamen kaldırmak için SHIFT + DELETE tuşlarını kullanabilirsiniz.
* Sık kullanılanlar listenizdeki internet adreslerini sıralamak için herhangi bir adresin üzerine tıklamanız ve fare düğmesini kaldırmadan ilgili adresi istediğiniz noktada bırakmanız yeterlidir.
* Masaüstünüz aktif durumda olduğunda F3 tuşuna basarak dosya arama penceresini çıkarabilirsiniz. Masaüstünün aktif olmadığı durumlarda dosya arama penceresini açmak için WIN + F tuşlarına basmanız yeterlidir.
* Internet Explorer’ın 6. sürümü, ekrana sığdıramadığı resimleri küçülterek resmi bir bütün olarak görmenizi saÄŸlar. Bu özellikten hoÅŸlanmıyorsanız Araçlar - Internet Seçenekleri (Tools - Internet Options) menüsünden GeliÅŸmiÅŸ (Advanced) sekmesine atlayın. Otomatik Resim Boyutlandırmayı EtkinleÅŸtir (Enable Automatic Image Sizing) seçeneÄŸini kapatın.
* Bir dosya veya Windows öğesi seçili durumda iken ALT ve ENTER tuşlarına aynı anda basarak ilgili öğenin özellikler penceresini ekrana getirebilirsiniz.
* CD sürücünüze taktığınız bir CD’nin otomatik olarak baÅŸlamasını istemiyorsanız CD’yi taktıktan sonra SHIFT tuÅŸuna bir süre basın.
* Görev Yöneticisini (Task Manager) çalıştırmak için CTRL+SHIFT+ESC tuşlarına aynı anda basabilirsiniz.












